Vào khoảng cuối thập niền 90 của Thế kỷ 20, những hệ quả tích cực của chính sách Đổi mới bắt đầu ảnh hưởng mạnh tới nền kiến trúc Việt nam, do ảnh hưởng của sự phát triển vượt bậc về mặt kinh tế - xã hội và làn sóng đầu tư trực tiếp từ nước ngoài.
Một phần tư thế kỷ trôi qua, nền kiến trúc nước nhà đã có những bước tiến nhảy vọt về nhiều mặt. 25 năm là thời gian đủ dài để có thể đưa ra được một cái nhìn khái quát về một thời kỳ phát triển nghệ thuật kiến trúc, thời kỳ mà chúng ta có thể coi là kiến trúc đương đại nước nhà.
Kiến trúc Việt Nam đương đại là một tập hợp các công trình kiến trúc mới đang vươn lên hàng ngày ở các đô thị từ trung ương về tới địa phương. Các loại hình kiến trúc của các công trình xây dựng ở thời kỳ này đã trở nên đa dạng hơn trước đây rất nhiều, có thể chia thành những xu hướng chính sau đây.
Xu hướng Hiện đại mới
Trào lưu Hiện đại mới trong kiến trúc đương đại nước nhà có thể xem là một sự tiếp nối thành công nhiều công trình theo trào lưu Hiện đại hậu kỳ ở các đô thị phương Nam trước 1975 và những công trình trên cả nước giai đoạn từ 1975-1985. Các công trình theo xu hướng này vẫn là hình thức theo sát công năng, nhưng đã có sự tìm tòi những cách thức mới, phù hợp với phát triển của công nghệ xây dựng, vật liệu xây dựng mới và với văn hóa cũng như điều kiện khí hậu Việt Nam.
Xu hướng High-Tech
Kinh tế, xã hội Việt Nam phát triển mạnh những năm gần đây tạo ra những yêu cầu mới đối với kiến trúc, đó là các công trình kiến trúc ngày càng trải rộng hơn, cao hơn, đa dạng công năng sử dụng hơn. Vì vậy việc ứng dụng những công nghệ xây dựng hiện đại nhất là điều đương nhiên, có thể thấy rằng, các công trình theo xu hướng High-Tech có kiến trúc gần gũi với kiến trúc theo xu hướng Hiện đại mới.
Xu hướng High-Tech ở nước ta thường thấy nhất ở những công trình siêu cao tầng như các tổ hợp nhà ở, văn phòng hay những những công trình cần đến không gian lớn như nhà ga, sân bay, tiển lãm, bảo tàng, biểu diễn lớn.
Xu hướng Kiến trúc Biểu hiện mới
Kiến trúc Biểu hiện đã có từ xa xưa ở nước ta như chùa Một Cột được xây dựng từ thời Lý, Gác chuông chùa Keo được xây dựng từ thời Lê. Xu hướng này được chia thành hai xu thế tương đối rõ: Một là xu thế sử dụng ngôn ngữ Biểu hiện làm tôn nổi công năng và và hai là xu thế tách rời công năng khỏi ngôn ngữ hình thái mang tính lãng mạn cao.
Xu hướng kiến trúc Sinh thái
Xu hướng kiến trúc Sinh thái mới xuất hiện khoảng hơn 10 năm gần đây ở nước ta với mục đích là đưa công trình kiến trúc gắn liền với tự nhiên, tận dụng năng lượng tự nhiên. Chính vì nhờ điều này nên kiến trúc Sinh thái Việt Nam dễ dàng tạo dựng tính độc đáo riêng mình vì điều kiện tự nhiên ở mỗi quốc gia đều có đặc điểm riêng biệt.
Các công trình theo xu hướng này hiện nay có thể được chia thành hai xu thế: Xu thế sử dụng các vật liệu tự nhiên; và xu thế sử dụng vật liệu hiện đại.
Xu hướng khai thác kiến trúc truyền thống
Xu hướng khai thác kiến trúc truyền thống là một xu hướng sáng tác khai thác từ kiến trúc truyền thống, phù hợp với công năng sử dụng ngày nay. Mái nhà, họa tiết trang trí truyền thống kết hợp với cây xanh, mặt nước được đưa vào một cách khoa học trong các công trình hiện đại có thể tạo ra hình thái kiến trúc độc đáo mang tính bản địa. Xu hướng này có thể coi là sự tiếp nối phong cách Kiến trúc Đông Dương phổ biến một thời.
Xu hướng Hậu Hiện đại
Kiến trúc Hậu Hiện đại phát triển mạnh trên thế giới từ những năm 1960-1980 khi phong cách kiến trúc Hiện đại bị phê phán như là những khối hộp vô hồn. Chủ nghĩa Hậu Hiện đại mang tới các giá trị lịch sử, tính địa phương và tính quần chúng nhờ sự hòa trộn đặc sắc các yếu tố cổ điển và hiện đại. Tuy vậy xu hướng Hậu Hiện đại cũng vẫn bị phê phán là cóp nhặt từ nhiều nơi, nặng về quá khứ.
Ở nước ta, những ưu điểm của xu hướng Hậu Hiện đại vẫn được phát huy ở những đô thị hình thành từ thời Pháp, ở đó các các công trình Tân Cổ điển vẫn còn hiện hữu và ngày nay trở thành những di sản kiến trúc mang màu sắc đặc trưng như Hà Nội, Sài Gòn và một số đô thị khác.
Xu hướng Nhại cổ
Đây là xu hướng nhại kiến trúc thời Pháp thuộc, đa phần các công trình nhại cổ ngày nay lại chỉ nhại các công trình Tân cổ điển và phong cách Địa phương Pháp, hai phong này hầu như không còn được thiết kế, xây dựng trong giai đoạn cuối thời kỳ Pháp thuộc.
Xu hướng nhại Tân cổ điển hay được áp dụng ở việc thiết kế trụ sở các cơ quan công quyền và một số biệt thự của các “đại gia” mới nổi với hình thức đăng đối giả tạo, không hề ăn nhập với công năng sử dụng, tạo ra những tòa nhà bệ vệ, trưởng giả, xa rời quần chúng và không phù hợp với cảnh quan thiên nhiên Việt nam.
Phân định rạch ròi các phong cách hay xu hướng sáng tác trong kiến trúc, đặc biệt là trong kiến trúc hiện đại không hề việc dễ dàng bởi sự đan xen về hình thức sáng tác ở cùng một tác giả, ngay trong một công trình là điều rất thường gặp không chỉ ở Việt Nam mà cả trên thế giới.
Xem thêm tại Nhà Đẹp TD
Coi nguyên bài viết ở :
Những xu hướng nổi bật trong Kiến trúc Việt Nam đương đại
